Gdy coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe to najprawdopodobniej tak właśnie jest.

ILLUSTRASJON: MARCO VAGLIERI / NRK

Tak rozpoznasz catfishing

Czy osoba, z którą flirtujesz w Internecie jest godna zaufania? Tu poznasz porady ekspertów jak rozpoznać potencjalnych oszustów. Wczoraj NRK podjęło temat trzydziestolatka próbującego wyłudzić nagie zdjęcia młodych kobiet na Tinderze i Instagramie. Mężczyzna okazał się lesbijką o imieniu Silje, która próbowała wzbudzić w nich zaufanie. W 2018r. Tove Løken została oszukana na 400 000 koron norweskich przez mężczyznę, który podawał się za kogoś innego.

- Każdy uważa się za zbyt mądrego, żeby nabrać się na coś takiego. Ale to może przytrafić się naprawdę każdemu – mówi Tove.

„To przeżycie było tak zaskakujące. Okropnie trudne. Nigdy nie czułam się tak upokorzona, tak zawstydzona, przerażona i zła w całym swoim dorosłym życiu” mówi Tove Løken z datingsvindel.com

To doświadczenie dało jej, jak sama to nazywa, „wbudowany radar - teraz jest w stanie rozpoznawać fałszywe profile.

- Czerwone flagi pojawiały się cały czas, ale nieświadomie je ignorowałam. Chciałam tylko widzieć, że mam tę wspaniałą osobę w swoim życiu i że wszystko, co mówi jest prawdą – mówi Løken.

Po odkryciu oszustwa, założyła stronę datingsvindel.com, by pomóc innym Norwegom. Dzieli się tam swoimi opowieściami o tym jak to było być zakochaną w oszuście.

Løken również zebrała informację od policji i innych ekspertów, by stworzyć listę znaków ostrzegawczych, które każdy powinien mieć na uwadze.

Czerwone flagi, na które powinieneś uważać:

  - Osoba bardzo szybko prosi cię o numer telefonu albo maila

- celem jest przeniesienie rozmowy z Facebooka, Instragrama czy portali randkowych

- platformy tego typu usuwają fałszywe konta, a oszust nie zaprzepaści okazji, by kontynuować znajomość, skoro już złapał cię na haczyk

- Komplementy i deklaracje miłosne

- takie osoby są często dostępne, a niekiedy natarczywie uwodzicielskie

- ich komplementy są wymyślne i napuszone

- sceptycznie przyjmuj miłosne wyznania i obietnice, gdy pojawiają się zbyt wcześnie

- Ludzie nie zakochują się w kimś po trzech-czterech dniach rozmowy w Internecie. BądĹşmy realistyczni – doradza Løken.

Sama przyznaje, że wiersze i inne wyznania, które pisał do niej „ukochany” były ukradzione ze stron internetowych.

- Profilowe i nagie zdjęcia

- BądĹş sceptyczny, gdy osoba ma mało zdjęć na swoim koncie albo gdy zdjęcia wyglądają na zbyt profesjonalne.

- Używaj wyszukiwarek zdjęć takich jak Google Reverse Image Search albo Tineye, żeby sprawdzić czy naprawdę należą one do osoby, z którą rozmawiasz.

- BądĹş ostrożny, gdy osoba, nieproszona, wysyła ci nagie zdjęcia, a już zupełnie, gdy prosi cię o nie w zamian. Zdjęcia mogą być ukradzione od innych użytkowników, którzy nie mają pojęcia, w jaki sposób wykorzystywane są ich fotografie.

• Są dostępni tylko wtedy, gdy im to odpowiada

-  Kontaktują się z tobą, ale nigdy nie odbierają, gdy ty dzwonisz

- tłumaczą to np. częstymi podróżami czy też pracą/mieszkaniem za granicą

- za każdym razem, gdy macie spotkać się twarzą w twarz, są nagle niedostępni z powodu jakiegoś nieoczekiwanego wydarzenia

- Proszą cię o pieniądze albo przysługi

- to najwyraĹşniejszy znak, że osoba, z którą rozmawiasz jest prawdopodobnie oszustem

- będą tobą manipulować i wpędzać w poczucie winy, jeśli im odmówisz

- najpopularniejsze wymówki to:

- potrzeba pieniędzy, by móc się z tobą spotkać

- choroba (ich lub kogoś bliskiego)

- chcą pożyczyć pieniądze tylko na chwilę, bo właśnie sami czekają aż ktoś im odda

- Chętniej ufamy oszustom niż bankom

Vidar Espeland Eide odpowiada za bezpieczeństwo informacyjne w Sparebank 1 Utvikling. Jego zespół wspiera banki  w wykrywaniu podejrzanych przelewów.

Są pewne charakterystyczne cechy, które wskazują na to, że banki mogą podejrzewać oszustwo, ale Eide nie chce zagłębiać się w szczegóły z obawy przed tym, by przestępcy nie znaleĹşli się w posiadaniu tajnych informacji.

- Ale mogę powiedzieć, że rzadko dotyczy to płatności autoryzowanych dokumentami – mówi Eide.

Oszuści dają sobie dużo czasu na zdobycie zaufania. Tworząc romantyczną więĹş dają fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Właśnie to czyni pracę Endre’a Sæthera, konsultanta ds. bezpieczeństwa, tak trudną. Jego zadaniem jest uświadamianie ludzi, że próbowano ich oszukać.

Często klienci nie wiedzą, że chciano ich oszukać. Innym razem nie chcą mu wierzyć.

- Niektórzy uciekają się do kłamstwa, gdy się z nimi kontaktujemy. Mówią, że spotkali osobę, której mają przesłać pieniądze – mówi Sæther.

Jeśli bank nie jest w stanie przekonać klientów, że próbowano ich oszukać, kontaktuje się z Økokrim (jednostką zajmująca się w Norwegii przestępstwami gospodarczymi).

- Dla niektórych to, że dzwoni do nich policja może być sygnałem alarmowym. Problem polega na tym, że niestety ludzie często wolą wierzyć oszustowi – mówi Anne Dybo, doradca w Økokrim.

Co tydzień dzwoni do Norwegów, by przekazać im, że ich „ukochany” nie jest tym za kogo się podaje.

- Staramy się ich uświadamiać, przestawiając faktyczne dowody. Ale niektórzy są tak zmanipulowani, że pozwalają dalej się oszukiwać, że mają do czynienia z realną osobą – mówi Dybo.

Nieznane dane i wstyd

Dane z Økokrim pokazują, że w 2018r. 683 norweskich kobiet i mężczyzn wysłało co najmniej 266 milionów koron do ‘romantycznych’ oszustów. Istnieje również duża liczba oszustw, które nie są zgłaszane, gdyż ofiary wstydzą się do tego przyznać.

- Ofiary nie zgłaszają niektórych oszustw na policję, gdyż obawiają się patrzenia na nie z góry  – mówi Løken.

Zrozumienie tego jak bardzo ofiara została zraniona może być dla niektórych trudne.

- Utrata pieniędzy to jedna kwestia, ale wielu musi się także zmierzyć z zawodem miłosnym i wstydem. Może to poważnie wpłynąć na psychikę ofiary i skończyć się depresją lub PTSD – mówi Løken.

Mówiąc to chce podkreślić, że osoby, które uważają ofiary za niemądre, naiwne czy pazerne, przyczyniają się do ich stygmatyzacji.

- Gdy zostałam oszukana, musiałam sama przepracować to, co się stało. Przerażała mnie myśl o powiedzeniu tego rodzinie, strasznie się wstydziłam. Poradziłam sobie z tym poniekąd dzięki założeniu portalu, by pomagać innym – mówi Løken.

Autor: Su Thet Mon / tłum. Katarzyna Kapica

Ĺšródło: https://www.nrk.no/livsstil/slik-avslorer-du-en-_catfish_-1.15015789